ولیالله سیف با توضیح وضعیت کنونی و سنارویها پیش رو تاکید کرد: با یک توافق نسبتاً پایدار که بخشی از تحریمهای مالی و تجاری رفع شوند، همه بخشهای اقتصاد به یک اندازه منتفع نخواهند شد. برخی صنایع تقریباً بلافاصله اثر مثبت میگیرند و برخی دیگر با تأخیر.
وی گفت: تصور میکنم بر حسب بیشترین منفعت، بخش نفت، گاز و پتروشیمی؛ بزرگترین برنده خواهد بود، زیرا منجر به افزایش صادرات، دسترسی آسانتر به بازار های جهانی، کاهش هزینههای حمل و نقل و بیمه و امکان جذب فناوری و سرمایه خواهد شد.
این بخش سریع ترین تأثیر را بر درآمد ارزی کشور دارد. اما سود این بخش الزاماً به معنی توزیع گسترده رفاه در جامعه نیست، مگر اینکه درآمدهای حاصل به درستی مدیریت شوند.
سیف تاکید کرد: بخش بانکداری و خدمات مالی شاید مهمترین برنده پس از انرژی باشد. سالها محدودیت در نقل و انتقال پول، اعتبار اسنادی (LC) و ارتباط با بانکهای خارجی هزینه تجارت را بالا برده. اگر روابط بانکی عادیتر شود تجارت خارجی ارزان تر میشود. سرمایهگذاری خارجی تسهیل میشود و هزینه تأمین مالی کاهش مییابد. در تجربه برجام نیز بازار سرمایه، بانکها را از نخستین برندگان احتمالی میدانست.
عضو هیات علیمی دانشگاه علامه طباطبایی گفت: بخش حمل و نقل، لجستیک و کشتیرانی نیز منتفع خواهند شد. تحریمها هزینه حمل کالا را برای ایران بسیار افزایش دادهاند.
به گفتهی وی در صورت توافق خطوط کشتیرانی فعالتر میشوند. بیمههای بینالمللی بازمیگردند و هزینه تجارت خارجی کاهش مییابد. این بخش کمتر مورد توجه عموم است اما نقش کلیدی در رقابت پذیری اقتصاد دارد.
این مدیر ارشد اجرایی در توضیح این مطلب افزود: در ضمن صنعت خودرو را نیز باید مد نظر داشت. خودروسازی از نخستین بخشهایی است که معمولاً از باز شدن فضای بینالمللی بهره میبرد. در صورت رفع محدودیتها همکاری با شرکتهای خارجی آسانتر میشود، انتقال فناوری افزایش مییابد و کیفیت و بهره وری میتواند بهبود پیدا کند. البته این صنعت به اصلاحات داخلی و افزایش رقابت نیز نیاز دارد؛ صِرف توافق کافی نیست.
او تاکید کرد: بخش گردشگری نیز در زمرهی منتفعان خواهد بود.اگر فضای سیاسی آرام تر شود، این بخش ظرفیت رشد بالایی خواهد داشت. ایران از نظر میراث تاریخی و فرهنگی، طبیعت و هزینه های اقامتی مزیت های قابل توجهی دارد. اما توسعهی گردشگری علاوه بر توافق، به زیرساخت، خدمات و ثبات نیاز دارد.
وی گفت: و اما بخشی که بیشترین اثر را بر زندگی مردم دارد. لزوماً نفت یا بانک نیست. بیشترین اثر بر رفاه عمومی زمانی ایجاد میشود که سرمایهگذاری در صنایع تولیدی افزایش یابد، کسب و کارهای کوچک و متوسط رشد کنند و اشتغال مولد ایجاد شود. در بسیاری از کشورها، موتور اصلی اشتغال نه صنایع بزرگ صادراتی، بلکه بنگاه های کوچک و متوسط بودهاند
او در پاسخ بخ سئوالی در خصوص وضعیت بخش مسکن در صورت دستیابی به توافق نیز توضیح داد: برعکس تصور عامه که توافق را موجب رونق شدید بخش مسکن میدانند، تجربه نشان میدهد در کوتاه مدت معمولاً انتظارات تورمی کاهش پیدا میکند، تقاضای سرمایهای مسکن کمتر میشود و بازار وارد دورهای از آرامش یا رکود نسبی میشود.
در مجموع اگر بخواهم فقط یک برنده مستقیم و یک برنده پنهان انتخاب کنم برنده مستقیم بخش نفت، گاز و پتروشیمی و برنده پنهان و شاید مهمتر برای آینده نظام بانکی، تجارت خارجی و محیط کسبوکار خواهند بود زیرا درآمد نفتی میتواند رشد کوتاه مدت ایجاد کند، اما دسترسی به سرمایه، فناوری، تجارت و بازار های جهانی چیزی است که میتواند مسیر توسعه بلند مدت اقتصاد ایران را تغییر دهد.